Optik sektörü her geçen gün büyüyor, teknoloji gelişiyor, kullanıcılar daha bilinçli hâle geliyor. Ancak buna rağmen en sık karşılaşılan problemlerden biri, gözlük ve çerçeve seçimindeki basit hataların görme kalitesini ciddi şekilde düşürmesidir. Bir gözlüğün yalnızca camından değil, çerçevesinden, köprü yapısından, eğiminden ve montajından kaynaklı hatalar; kullanıcıların “gözlüğüm rahatsız ediyor” şikâyetlerinin büyük kısmını oluşturuyor.
Bu yazıda, optisyenlik alanında sık karşılaşılan yanlışları, gözlük seçiminde dikkat edilmesi gereken teknik detayları ve doğru çerçeve ile cam eşleşmesinin neden önemli olduğunu ele alıyorum.
İyi bir gözlüğün olmazsa olmazların biride PD (iki göz arasındaki mesafesi) ve montaj yüksekliği (göz bebeği ile gözlük çerçevesi tabanı arasındaki mesafe) Pantoskopik Açı (Çerçevenin yanağa doğru yaptığı eğim)
Gözlük seçiminde optisyeninize kulak veriniz eğer gözlüğün sapı dahi en ufak bir yamukluğunda yaşanacak sıkıntılar;
- Görme alanında kayma,
- Baş ağrısı,
- Derinlik algısında bozulma,
- Yoğun göz yorgunluğu
gibi şikâyetler ortaya çıkar.
Yüksek diyoptrili miyop ve hipermetroplarda küçük çerçeve beğenmek zorundayız. Doğru oran hastanın yüz ölçülerinin kurtaracağı sınırlar içinde olmalıdır. Konveks camlarda Küçük çap, optik lenslerin incelmesinde büyük etkenken. Konkav optik lenslerde küçük çerçevede optik lensin kenar kalınlığı azalır.
- Burun Köprüsüne Uymayan Çerçeve Seçimi
Türkiye’de en sık yapılan yanlışlardan biri, yüz tipine uygun olmayan burun köprüsü ölçüsü ile çerçeve alınmasıdır.
Yanlış köprü seçimi:
- Gözlüğün sürekli aşağı kaymasına,
- Camın (Vertex Mesafesi) görüş ekseninden uzaklaşmasına,
sebep olur.
Bu nedenle çerçeve seçerken yalnızca model değil, köprü genişliği, pad ayarı ve yüz anatomisi göz önünde bulundurulmalıdır.
- Yüksek Miyoplarda Büyük ve İnce Çerçeveler Tercih Edilmesi
Moda etkisiyle geniş çerçeveler popüler olsa da yüksek miyop kullanıcılar için bu büyük bir hatadır.
- Cam kenar kalınlığını artırır,
- Ağırlığı yükseltir,
- Estetiği bozar,
- Görme alanında ciddi distorsiyonlar yaratır.
Yüksek diyoptri = küçük, kompakt ve çerçeveyi iyi saran model demektir.
- Yanlış Cam–Çerçeve Uyumu
Her cam, her çerçeveye uymaz.
- İnce indeksli camların esneme toleransı düşüktür; geniş asetat çerçevelerle birleşince çatlama riski artar.
- Sportif wrap modellerde standart cam kullanmak, görüş ekseninde kırılmalara ve periferik bulanıklığa neden olur.
- Mavi Işık Filtrenin Gereksiz veya Yanlış Önerilmesi
Blue-cut filtre fayda sağlayabilir, ancak:
- Her kullanıcıya “rutin” olarak önerilmemeli,
- Yalnızca uzun süreli dijital ekran kullanan kişilerde tercih edilmelidir,
- Lens kalitesinin ve yansıma performansının yüksek olması şarttır.
Aksi hâlde sarımsı ton, kontrast kaybı ve gece görüşünde zayıflama yaşanabilir ve mavi ışığı tamamen kesersek (%100) nörolojik olarak endorfin ve oksitosin salgılamaya neden olur.
- Kullanıcının Yaşam Tarzı Analiz Edilmeden Gözlük Önerilmesi
Bir gözlük, yalnızca cam reçetesinden ibaret değildir. Kullanıcının:
- mesleği,
- gün içindeki ekran süresi,
- dış ortam kullanımı,
- araba sürme alışkanlıkları,
- spor aktiviteleri
mutlaka değerlendirilmelidir.
Doğru gözlük önerisi, doğru yaşam analiziyle başlar.
Optisyenlerin en önemli görevlerinden biri, çerçeve + cam + diyoptri uyumunu doğru şekilde eşleştirmektir.
Bir gözlüğün kalitesini belirleyen şey yalnızca cam markası veya çerçevenin tasarımı değildir. Montajdan ölçüye, çerçeveden kullanıcı alışkanlıklarına kadar her detay, görmenin netliği ve konforu üzerinde doğrudan etkilidir.
Optik sektörünün profesyonelleri için küçük gibi görünen bir ayar, kullanıcı için büyük bir memnuniyet farkı yaratır.
Daha bilinçli seçimler ve teknik olarak doğru yönlendirmeler, hem kullanıcı sağlığını korur hem de optik mesleğinin itibarını güçlendirir.
Melih Eyüp BAYRAM
Nişantaşı Üniversitesi
