Göz sağlığı, günlük yaşamda en çok dikkat edilmesi gereken konuların başında geliyor. Kontak lensler ise hem estetik tercih hem de kullanım kolaylığı nedeniyle her geçen gün daha fazla tercih ediliyor. Ancak lens kadar önemli olan şey, onun nasıl kullanıldığıdır.
Çünkü küçük bir ihmal bile hem göz sağlığını tehdit eder hem de lensi kullanılmaz hale getirebilir. Bu yazıda, kontak lens kullanıcılarının en sık yaptığı hataları, sakıncalı durumları ve doğru bakım yöntemlerini ele alıyorum.
Kontak Lensle Kesinlikle Kaçınılması Gereken Durumlar:
Aşağıdaki durumlarda kontak lens kullanmak, yüksek enfeksiyon riski, kornea hasarı, yanma-batma ve lens deformasyonu gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
1. Deniz, Havuz ve Kumlu Alanlar:
• Tuzlu su ve klor; lense yapışan mikroorganizmaları artırır.
• Deniz kumu lense mikroskobik çizikler verip lensi kullanılmaz hale getirir.
• Bu ortamlarda lens kullanmak enfeksiyon riskini ciddi oranda artırır.
2. Duş, Banyo ve Şebeke Suyu Teması:
• Musluk suyundaki bakteriler ve amipler lens yüzeyine tutunabilir.
• Lens yumuşayarak formunu kaybeder, göz yüzeyini tahriş eder.
3. Solaryum, Sauna ve Buharlı Ortamlar:
• Aşırı sıcak lens materyalini bozar.
• Buhar, bakterilerin lens yüzeyinde çoğalmasını kolaylaştırır.
• Solaryumda UV etkisi nedeniyle lens ısınır ve kurur.
4. Tozlu, Rüzgârlı ve Partikül Yoğun Ortamlar:
• İnşaat alanları, festival ortamları, sahiller…
• Toz parçacıkları lense yapışarak hem tahrişe hem de lens yüzeyinde bozulmaya neden olur.
5. Uykuda Lensle Kalmak:
• Kapalı gözde oksijen azalır, lens kurur ve göz yüzeyini baskı altına alır.
• Enfeksiyon riski birkaç kat artar.
Yanlış Kullanımın Gözde Oluşturduğu Riskler:
• Mikrobik keratit
• Acanthamoeba enfeksiyonu
• Kornea ödemi
• Şiddetli kızarıklık ve ağrı
• Işığa hassasiyet
• Kalıcı görüş bulanıklığı
• Lensin tamamen kullanılamaz hale gelmesi
Temizlik ve Bakımda Dikkat Edilmesi Gerekenler:
6. Standart Solüsyon Kullanımının Yetersiz Olması:
Lens üzerinde gün içinde biriken protein ve yağ tabakası, zamanla lensin yapısını bozar. Bu yüzden yalnızca normal solüsyon değil, düzenli olarak:
• Protein bazlı temizleyici solüsyonlar (protein remover) kullanılmalıdır.
Protein Temizleyici Solüsyonların Doğru Kullanımı:
• Bu solüsyonlar gece yatmadan hemen önce veya özel günlerde yoğun makyaj sonrası kullanılmamalıdır.
• Makyajın yoğun olduğu, gözün yorulduğu günlerde lens daha fazla kir tutar; bu nedenle gözlük kullanmak çok daha sağlıklıdır.
• Bu hem göz yüzeyini korur hem de lenslerin çok daha uzun ömürlü olmasını sağlar.
Uzun Süreli Lens Kullanımının Zararları:
Göz, ihtiyacı olan oksijeni doğrudan havadan alır. Lensin uzun süre gözde kalması:
• Göz yüzeyinin oksijensiz kalmasına,
• Gözün susuz ve kuru kalmasına,
• Kornea dokusunda şişme ve tahrişe,
• Lens konforunun giderek azalmasına yol açar.
Bu nedenle günlük kullanım süresi asla aşılmamalıdır.
Sonuç: Sağlıklı Görme, Bilinçli Kullanımla Mümkündür Kontak lens, doğru bakım ve hijyenle kullanıldığında büyük bir konfor sağlar. Ancak deniz, kum, duş, solaryum gibi sakıncalı durumlarda lens takmak sadece enfeksiyon riskini artırmaz; aynı zamanda lenslerinizi tamamen kullanılmaz hale getirebilir.
Özel günlerde, yoğun makyajda ve gözün yorulduğu zamanlarda gözlüğe yönelmek, hem daha sağlıklı hem de daha uzun ömürlü bir lens kullanımının anahtarıdır.
Gözlerimiz telafisi olmayan en değerli organlarımızdır. Onları korumak ise küçük ama doğru alışkanlıklarla mümkündür.
Elif Naran AK
Nişantaşı Üniversitesi Optisyenlik Bölümü Öğrencisi
